Podstawowe zwroty i wyrażenia

W tym poście nauczę was podstawowych pruskich zwrotów i wyrażeń, które powinniście znać. Na początek przedstawię wam powitania i pożegnania.

POWITANIA I POŻEGNANIA

Gdy witamy się rano albo przed południem, używamy zwrotu kaīls ankstāinai (dzień dobry). Znaczy ono dosłownie witaj rankiem. Z kolei gdy spotykamy się po południu, mówimy labban dēinan (dzień dobry). Wieczorem witamy się słowami labban bītan (dobry wieczór). Żegnając się możemy powiedzieć sandēi (znaczy to do widzenia; jest to skrót od wyrażenia sen Dēiwan → z Bogiem) lub labban naktin (dobranoc). Nieformalnie można powiedzieć kaīls (cześć) i ērdiw (pa, do zobaczenia; jest to skrót od wyrażenia er dīwan widāsnan → dosł. do szybkiego zobaczenia).

MAGICZNE SŁOWA

W języku polskim mamy ich trzy, ale w pruskim sprawa jest nieco bardziej złożona. Kiedy prosimy, mówimy madli (proszę), a kiedy dziękujemy używamy zwrotu dīnkun (dziękuję). Jeśli chodzi o sytuację, w której przepraszamy, to jest trochę bardziej skomplikowanie, ponieważ po prusku zamiast mówić przepraszam mówimy wybacz/wybaczcie, czyli etwinūis/etwinūjais (wybacz; kiedy mówimy do jednej osoby) lub etwinūiti/etwinūjaiti (wybaczcie; kiedy mówimy do więcej niż jednej osoby). Możemy także to wzmocnić mówiąc np. etwinūis mi/nūmans (wybacz mi/nam).

PIERWSZE SPOTKANIE

Jeśli chcemy zapytać się o imię, możemy powiedzieć Ka twajs emmens ast? (Jak masz na imię?) lub Kāigi tū assei bilītan? (Jak się nazywasz?). Możemy odpowiedzieć mówiąc: Majs emmens ast... (Mam na imię...) lub As asma bilītan... (Nazywam się...). Pytając co słychać, użyj zwrotu Kāigi tebbei ēit? (Co u ciebie?, Jak leci?; dosł. Jak ci idzie?). Można odpowiedzieć: Mennei ēit labbai, adder tebbei? (U mnie dobrze, a u ciebie?). Jeśli odważysz się spytać o wiek, najlepiej jest użyć zwrotu Kāigi wūran tū assei? (Ile masz lat?) Odpowiadając, używamy zwrotu: As asma ... mettan wūran. (Mam ... lat.).

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

"Sunnei" – tekst po prusku

Obraz
  SUNNEI Sunnis lānza na zemmin. (Aps: Wikimedia Commons ) Sunnei ast buttas zwīrei, kawīdai pertīnka ezze wilkamans. Tenēi gīwa sendrāugi sen zmūnins ezze 15 000 – 30 000 mettans. Wūrai, sunnei galwai pagalbusis zmūnimans  meḑātun, adder teinū šāi zwīrei ast deznimai laikātan per seimīnans be tūlin zmūnei bilāi, kāi "sunnis ast zmūnes ukawalns ginni". Tēnti tūlin sunnes rassis ast, prei perwaidīnsnan: Tamaskan  –  šī rassi ast palīgu wilku. (Aps: Wikimedia Commons ) Sōmiskas lapphund  – šī rassi pastāi teīktan, kāi papekālai rēnans. (Aps: Wikimedia Commons )                                                                                     
Czytaj więcej

Pruski akcent i dyftongi

W dzisiejszym poście przedstawię wam pruski akcent i dyftongi, które szczerze mówiąc mogą być wyzwaniem dla uczącego się. Otóż i pruski akcent, i pruskie dyftongi nie są wymawiane na sposób podobny do polskiego, a różnice wyjaśniam wam poniżej. AKCENT W przeciwieństwie do języka polskiego, gdzie akcent jest stały, w języku pruskim akcent może padać na dowolną sylabę. Od razu uspokajam was, że pruski akcent jest uwzględniony w pisowni: sylaby w których występują krótkie samogłoski ( a , e , i , o , u ) są akcentowane wtedy, kiedy występuje za nimi podwojona litera, np. w wyrazie meddin /ˈmʲædin/ akcentowana jest sylaba me . Trzeba również wiedzieć, że podwojonej litery nie wymawia się jako podwójnej głoski, czyli mówimy [miadin] zamiast [miaddin]. Zapis za pomocą podwojonej litery występuje tylko w sylabach otwartych (zakończonych na samogłoskę), a akcentu na sylabach zamkniętych (zakończonych na spółgłoskę) nie oznaczamy w pisowni. Jednak dla ułatwienia w niektórych słowach w słownik...
Czytaj więcej